آمادهباش برای سناریوی قطعی برق در بحرانوی با اشاره به حادثه قطعی برق شب گذشته در بخشهایی از شرق و غرب تهران، بهویژه شرق پایتخت، افزود: در پی حمله به یک مجموعه نظامی و آسیبدیدن یکی از خطوط ۲۳۰ کیلوولت برق، برای مدتی برق برخی مناطق شهرداری تهران، از جمله مناطق ۱۴،۱۳، ۴ و ۸ قطع شد و برخی بیمارستانهای شرق تهران نیز تحت تأثیر قرار گرفتند.
نصیری با تأکید بر اینکه خطر اختلال یا قطعی برق در شرایط بحرانی واقعی است، اظهار کرد: «خطر قطع برق از آنچه در آینه میبینیم به ما نزدیکتر است. به هر حال، جنگ است و در جنگ، وقتی دشمن مانند گربهای که در گوشه دیوار گیر افتاده و راه فراری ندارد، ممکن است رفتارهای غیرعاقلانه و پیشبینینشده از خود بروز دهد، باید برای سناریوهای مختلف آمادگی داشت.»
وی افزود: «ما در جلساتی که با عزیزانمان در مجموعههای مختلف برق داشتیم، این اطمینان را دریافت کردهایم که به دلیل ظرفیت بالای کشور ـ که حدود ۹۳ هزار تا ۱۰۰ هزار مگاوات است ـ اگر هم دشمن بخواهد به زیرساخت برق آسیب بزند، معمولاً بهصورت نمادین این کار را انجام میدهد؛ نهایتاً ممکن است یک یا دو نقطه مهم را هدف قرار دهد و نمیتواند کل ظرفیت برق کشور را از بین ببرد. از سوی دیگر، تمهیداتی که در سراسر کشور برای یکپارچگی شبکه برق اندیشیده شده، به این معناست که برقی که مثلاً در خوزستان تولید میشود، در صورت وجود ظرفیت فنی انتقال و توزیع، در شمال کشور نیز قابل استفاده است؛ البته به شرط آنکه توان شبکه انتقال و توزیع این امکان را فراهم کند و ملاحظات فنی دیگر نیز برقرار باشد.»
معاون بحران شهرداری تهران خاطر نشان کرد:«تصور اینکه الان مثلاً قرار است یک ماه، دو ماه یا سه ماه، کل کشور بهطور کامل برق نداشته باشد، درست نیست. حتی در بدترین حالت هم، اگر برخی زیرساختها هدف قرار بگیرند ـ حتی اگر بزرگترین نیروگاه کشور، یعنی نیروگاه دماوند، مورد اصابت قرار گیرد ـ باز هم این به معنای قطع کامل و طولانیمدت برق در سراسر کشور نخواهد بود. نیروگاه دماوند حدود ۲۵۰۰ مگاوات ظرفیت تولید برق دارد و حتی اگر پستهای ۲۳۰ کیلوولت هم مورد اصابت قرار بگیرند، باز هم شرایط بهگونهای نیست که کشور دچار قطعی مکرر و طولانیمدتِ پشت سر هم شود.البته این به آن معنا نیست که هیچ مشکلی برای ما پیش نمیآید. ممکن است در شبانهروز، چند ساعت قطعی برق داشته باشیم که برای آن هم مانور و آمادگی لازم را از قبل داشتهایم.»
اهمیت حیاتی تجهیزات پشتیبان در بیمارستانها
معاون بحران شهرداری تهران در ادامه با بیان اینکه مهمترین اقدام در حوزه درمان و تجهیزات پزشکی، «اولویتبندی» است، تصریح کرد: «اگر بیمارستانها ناچار شوند برای مدتی از دیزلژنراتور، UPS یا سایر سیستمهای جایگزین استفاده کنند، باید از قبل مشخص باشد کدام بخشها باید روشن بمانند، کدام بخشها میتوانند موقتاً خاموش شوند و در بخشهای فعال نیز کدام ظرفیتها قابل مدیریت یا کاهش هستند.»
وی تأکید کرد: «مهمترین کار، داشتن یک برنامه دقیق، مکتوب، توافقشده، ابلاغشده و بارها تمرینشده است.»
نصیری از مسئولان حوزه تجهیزات، مدیریت درمان و معاونت درمان بیمارستانها خواست از همین لحظه برای تهیه یا بهروزرسانی این برنامهها اقدام کنند و آن را پس از تصویب در کمیته مربوطه، در صورت نیاز به تأیید و ابلاغ رئیس بیمارستان یا رئیس دانشگاه نیز برسانند.
او با تأکید بر ضرورت تمرین مداوم این سناریوها افزود: « این برنامهها باید چندینبار در شرایط واقعی یا شبیهسازیشده تمرین شوند تا در زمان بحران، اجرای آنها بدون وقفه و ابهام ممکن باشد.»
نصیری همچنین با اشاره به موضوع تأمین سوخت در شرایط بحرانی گفت: «در تهران و برخی شهرهای دیگر کشور، انبارهای نفت و مخازن سوخت هدف قرار گرفتهاند و این موضوع میتواند تأمین سوخت مورد نیاز دیزلژنراتورها را با چالش مواجه کند. او با اشاره به محدودیتهای موجود در تأمین سوخت، بر لزوم توجه به سازوکارهای رسمی و سامانههای ثبت و تخصیص سوخت تأکید کرد و گفت همه مراکز درمانی باید از قبل برای این شرایط برنامه مشخص داشته باشند.»
وی افزود: «مصوبهای که برای شهر تهران تدوین شده و قابلیت تعمیم به کشور را دارد، این است که هرجایی که از دیزلژنراتور استفاده میشود و هرجایی که یک ضرورت حیاتی باید حتماً فعال بماند، سوخت مورد نیاز تنها برای مدت هفت روز تأمین خواهد شد؛ یعنی از لحظه قطعی برق و آغاز بهکار دیزل، میزان مصرف یکهفتهای محاسبه و همان مقدار سوخت تخصیص داده میشود. حتی اگر مرکزی مخزن ۳۰ هزار لیتری گازوئیل داشته باشد، لزوماً سوخت بیشتری در اختیار آن قرار نخواهد گرفت.»
وی با تأکید بر اهمیت نگهداری و بهرهبرداری صحیح از دیزلژنراتورها گفت: «این تجهیزات قرار نیست بهصورت مداوم و بدون توقف کار کنند و نیاز به استراحت و سرویس دارند. او از مسئولان تأسیسات بیمارستانها خواست، حتی اگر مستقیماً مسئول این بخش نیستند، برای آمادگی در شرایط قطع برق روی این موضوع حساس باشند؛ زیرا فعالیتهای درمانی و پاراکلینیکی همگی تحت تأثیر قرار میگیرند.»
نصیری با اشاره به اینکه در صورت قطع برق سراسری، بیمارستان نباید تنها بر یک منبع برق تکیه کند، گفت: «اگر کل شبکه برق از مدار خارج شود، فشار کار در مقاطعی بر دیزلژنراتور و در ادامه بر دیگر سامانههای پشتیبان خواهد بود. بنابراین باید از قبل پیشبینی شود که اگر یک دیزل خاموش شد، دیزل دیگر بتواند وارد مدار شود.»
او افزود: «اگر بیمارستانی دیزل کافی ندارد، باید فوراً برای تأمین آن اقدام کند و در این زمینه شرکتهای داخلی و دانشبنیان متعددی توان تأمین دیزلژنراتور را دارند.»
وی در پایان تأکید کرد: «موضوع برق، مستقیماً با جان انسانها گره خورده است و قطع برق فقط به خودِ برق محدود نمیشود؛ بلکه بر آب، خدمات درمانی و سایر زیرساختهای حیاتی نیز اثر میگذارد. از این رو، یکی از اولویتهای اصلی بیمارستانها باید آمادگی کامل دیزلژنراتورها و پیشبینی سناریوهای جایگزین در شرایط بحران باشد.»
آمادگی واقعی بیمارستانها در میدان عمل سنجیده میشود
معاون بحران شهرداری، با تأکید بر ضرورت بررسی میدانی و عملی آمادگی بیمارستانها در شرایط بحران، خواستار توجه جدی به چکلیستها، تعمیر و نگهداری تجهیزات و وضعیت واقعی سامانههای حیاتی شد.
وی گفت: «گاهی در جلسات تصور میشود همهچیز آماده است، اما وقتی سراغ دیزل میرویم میبینیم دستگاه خراب است.» او افزود که به همین دلیل، لازم است مسئولان از فضای جلسات خارج شوند و وضعیت واقعی سیستمهای حیاتی بیمارستان را از نزدیک بررسی کنند.
نصیری با اشاره به بخشهایی که باید در هر شرایطی فعال بمانند، از جمله آسانسورها، دتکتورها، سیستمهای ارتباطی، تلفن و بیسیم، روشناییها و سامانههای هشداردهنده، تأکید کرد که این تجهیزات در بخشهای درمانی و غیر درمانی نقشی حیاتی دارند و اختلال در عملکرد آنها میتواند مستقیماً جان بیماران را تحت تأثیر قرار دهد.
وی ادامه داد: در برخی واحدهای بیمارستانی، بهویژه بخشهای آیسییو و سیسییو، تجهیزات باید در زمان مناسب آژیر بدهند، هشدار صادر کنند یا اطلاعرسانی لازم را انجام دهند و اگر این سامانهها از کار بیفتند، جان انسانها در معرض خطر قرار میگیرد.
به گفته او، باید بررسی شود که هر دستگاه در شرایط اضطراری روی دیزل وارد مدار میشود یا خیر، زیرا در مواردی دیده شده که هم برق سراسری و هم برق اضطراری بهطور همزمان از دسترس خارج شدهاند.
معاون بحران شهرداری تهران همچنین بر جانمایی صحیح دیزلژنراتورها و مخازن سوخت در بیمارستانها تأکید کرد و گفت این تجهیزات نباید در نقاطی مستقر شوند که در معرض ترکش، اصابت مستقیم یا سقوط احتمالی پهپاد قرار گیرند.
او خاطرنشان کرد: آمادگی واقعی بیمارستان تنها در جلسات مشخص نمیشود، بلکه باید در میدان عمل، با بازدید، آزمون، نگهداری و جانمایی درست تجهیزات حیاتی سنجیده شود.
تابلوهای برق و تجهیزات ولتاژ متوسط باید ایمنسازی شوند
نصیری همچنین گفت: نکته بعدی مربوط به تابلوهای برق و تجهیزات ولتاژ متوسط است. باید اطمینان داشته باشیم که این تجهیزات بهدرستی در جای خود محکم شدهاند و در اثر موج انفجار یا هر حادثه دیگری، از جای خود سقوط نکنند. همچنین کلیدهایی که برای اتاقهای زیرساخت حیاتی نیاز است، باید در دسترس باشند و کسی مجبور نباشد برای پیدا کردن آنها وقت از دست بدهد.
آموزش همه نیروها برای شرایط بحرانی ضروری است
این مقام مسئول با تأکید بر اینکه «قدرت هر زنجیر به اندازه ضعیفترین حلقه آن است»، گفت: اینکه در ساعات عادیِ روز همهچیز سر جای خودش باشد، هنر محسوب نمیشود؛ هنر واقعی آن است که در ساعت سه نصفهشب، زمانی که شاید فقط یک نفر نگهبان یا کارگر تاسیسات شیفت در محل حضور دارد، او بتواند با سیستمها، دستگاهها، تجهیزات پزشکی، تاسیسات و سوخت مجموعه کار کند و بحران را مدیریت کند.»
وی با اشاره به ضرورت آموزش نیروهای بیشتری برای کار با دیزلژنراتورها افزود: «ممکن است فردی که برای شیفت شب در نظر گرفته شده، به هر دلیلی به بیمارستان نرسد، دچار حادثه شود یا حتی امکان حضور نداشته باشد؛ در چنین شرایطی، لحظهای حیاتی و چندثانیهای ممکن است سرنوشتساز شود و اگر فرد جایگزین کار با تجهیزات را بلد نباشد، مشکل جدی ایجاد خواهد شد.»
تمرکز ویژه بر بخشهای حیاتی بیمارستان
معاون بحران شهرداری تهران همچنین بر آموزش کارکنان درمانی، بهویژه افرادی که در دفتر پرستاری، بخشهای مهم و واحدهای حیاتی فعالیت میکنند، تأکید کرد و گفت: «بسیاری از این افراد در شرایط بحران کارهایی را انجام میدهند که معمولاً در زمان عادی از بچههای تاسیسات انتظار میرود؛ بنابراین باید برای این افراد نیز آموزشهای لازم در نظر گرفته شود.
او با اشاره به لزوم تمرکز ویژه بر بخشهای حساس مانند ICU، اتاقهای عمل، بانک خون، NICU و سایر بخشهای حیاتی گفت: «باید همه چیز یکبار قطع و دوباره بررسی شود تا مشخص شود هنگام قطع برق، UPS چه واکنشی نشان میدهد، چه تجهیزاتی از مدار خارج میشوند و کدام سامانهها نیاز به پشتیبان فوری دارند.»
توجه به تبعات قطع و وصل مجدد برق
نصیری در ادامه خاطرنشان کرد: «نباید فقط به زمان قطع برق توجه کرد، بلکه باید به تبعات بعد از وصل مجدد برق نیز فکر کرد. به گفته او، ممکن است پس از وصل برق، پمپ آب دچار اختلال شود، آب آلوده وارد سیستم شود یا فشار آب کاهش پیدا کند. همچنین زنجیره سرد داروها، از جمله انسولین و سایر داروهای یخچالی، ممکن است با مشکل مواجه شود و این موضوع میتواند خسارتهای جدی به همراه داشته باشد.
انتهای پیام/
