بهرهوری در نظام سلامت برخلاف صنایع تولیدی، تنها به معنای کاهش هزینهها یا افزایش تعداد مراجعین نیست، بلکه بر اساس تعاریف نوین سازمان جهانی بهداشت، به معنای دستیابی به بهترین پیامدهای سلامت با استفاده بهینه از منابع در دسترس است. در مراکز بهداشتی و درمانی دولتی که جامعه هدف آنها را کارکنان و بازنشستگان تشکیل میدهند، بهرهوری پیوندی ناگسستنی با کیفیت زندگی کاری و اثربخشی خدمات دارد.
۱. الگوی ارزشمحور در ارتقای بهرهوری نخستین گام در مسیر ارتقای بهرهوری، گذار از مدلهای سنتی به سمت مراقبتهای سلامت ارزشمحور است. بر اساس نظریه مایکل پورتر، ارزش در سلامت از تقسیم پیامدهای بالینی بر هزینههای صرف شده در طول یک دوره مراقبت کامل به دست میآید. بنابراین، مرکز باید فرآیندهای خود را بر نتایجی متمرکز کند که برای بیمار بیشترین اهمیت را دارد، نه صرفاً افزایش حجم خدمات ارائه شده [۱].
۲. نقش سواد سلامت در کاهش اتلاف منابع ارتقای سواد سلامت مراجعین، بهویژه در جامعه بازنشستگان، یکی از کارآمدترین ابزارهای بهبود بهرهوری است. تحقیقات نشان میدهد که پایین بودن سطح سواد سلامت منجر به افزایش مراجعات غیرضروری به بخشهای تخصصی، بستریهای مجدد و عدم پایبندی به پروتکلهای دارویی میشود. سازمان جهانی بهداشت تأکید دارد که توانمندسازی بیماران برای درک دستورالعملهای پزشکی، بار کاری کادر درمان را کاهش داده و از هدررفت منابع دارویی جلوگیری میکند [۲][۳].
۳. مدیریت فرآیندها و مدل ساختار – فرآیند – پیامدطبق الگوی کلاسیک دونابدیان، بهرهوری زمانی محقق میشود که ساختار فیزیکی و انسانی مرکز در خدمت فرآیندهای بالینی استاندارد قرار گیرد تا منجر به پیامد مطلوب شود. اصلاح فرآیندهای اداری و حذف گامهای زائد در مسیر پذیرش تا ترخیص، که در مدیریت ناب به عنوان حذف مودا یا اتلاف شناخته میشود، میتواند ظرفیت عملیاتی مرکز را بدون نیاز به افزایش بودجه، تا سی درصد ارتقا بخشد [۴].
۴. تحول دیجیتال و پرونده الکترونیک سلامت استقرار کامل پرونده الکترونیک و سیستمهای پشتیبان تصمیمگیری بالینی، زیرساخت اصلی بهرهوری در عصر حاضر است. گزارشهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) تأیید میکند که دیجیتالی شدن سوابق پزشکی، نرخ خطاهای درمانی را کاهش داده و از تکرار آزمایشهای تشخیصی موازی جلوگیری میکند. این امر در مراکز ویژه بازنشستگان که معمولاً با تعدد دارویی و بیماریهای زمینهای مواجه هستند، اهمیتی دوچندان دارد [۵].
۵. سرمایه انسانی و بهرهوری نیروی کاربهرهوری در مراکز درمانی به شدت به انگیزه و سلامت روان کارکنان وابسته است. مدلهای نوین مدیریت منابع انسانی بر این باورند که فرسودگی شغلی کادر درمان مستقیماً با کاهش ایمنی بیمار و افزایش هزینههای پنهان مرکز در ارتباط است. ایجاد نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد و مشارکت دادن پرسنل در تصمیمگیریهای فرآیندی، از جمله راهکارهای عملیاتی برای بهبود کارایی در مراکز دولتی به شمار میرود [۶]
فهرست منابع:
[۱] Porter, M. E. (2010). What is value in health care? New England Journal of Medicine, 363(26), 2477-2481.
[۲] World Health Organization. (2021). Health literacy development for the prevention and control of noncommunicable diseases. WHO Academic Press.
[۳] Sorensen, K., et al. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12(1), 80.
[۴] Donabedian, A. (1988). The quality of care: How can it be assessed? JAMA, 260(12), 1743-1748.
[۵] OECD. (2019). Health in the 21st Century: Putting Data to Work for Stronger Health Systems. OECD Publishing, Paris.
[۶] West, M. A., & Dawson, J. F. (2012). Employee engagement and NHS performance. The King’s Fund.
انتهای پیام/
منبع: انجمن صنفی تجهیزات پزشکی
